‘Groote weg’ is misschien wat veel gezegd voor 't breed voetpad dat men, uit beleefdheid en by-gebrek aan beter, de ‘weg’ noemde. (‘Groote weg’ to byc moze za duzo powiedziane na szeroka sciezke, ktora z grzecznosci i braku lepszego, nazywano droga; groote weg – wielka droga, breed voetpad – szeroka sciezka, beleefdheid – grzecznosc, by-gebrek – brak, weg – droga).

Maar als men met een vierspannig rytuig vertrok van Serang, de hoofdplaats der residentie Bantam, met het voornemen zich te begeven naar Rangkas-Betoeng, de nieuwe hoofdplaats van 't Lebaksche, kon men nagenoeg zeker zyn, te-eeniger-tyd daar aantekomen. (Ale jesli ktos wyruszyl czterokonnym powozem z Serang, glownej miejscowosci rezydencji Bantam, z zamiarem udania sie do Rangkas-Betoeng, nowej glownej miejscowosci Lebak, mozna bylo byc niemal pewnym, ze tam sie dotrze; vierspannig rytuig – czterokonny powoz, vertrok – wyruszyl, hoofdplaats – glowna miejscowosc, residentie – rezydencja, voornemen – zamiar, zich te begeven – udac sie, nagenoeg zeker – niemal pewnym, te-eeniger-tyd – predzej czy pozniej, aantekomen – dotrzec).

't Was dus een weg. (To wiec byla droga; weg – droga).

Wel bleef men gedurig steken in den modder, die in de Bantamsche laaglanden zwaar, kleierig en klevend is, wel was men telkens genoodzaakt de hulp interoepen van de bewoners der naastby gelegen dorpen – ook al waren ze niet zeer naby, want de dorpen zyn niet menigvuldig in die streken – maar als men er dan eindelyk in geslaagd was, een twintigtal landbouwers uit den omtrek by-een te krygen, duurde het gewoonlyk niet zeer lang, voor men paarden en wagen weder op vasten grond had gebracht. (Czesto grzezlismy w blocie, ktore na nizinach Bantam jest ciezkie, gliniaste i kleiste, czesto bylismy zmuszeni wzywac pomoc mieszkancow pobliskich wiosek – nawet jesli nie byly one bardzo blisko, bo wioski w tych okolicach sa rzadkie – ale kiedy w koncu udalo sie zebrac okolo dwudziestu rolnikow z okolicy, zazwyczaj nie trwalo dlugo, zanim konie i woz zostaly z powrotem na twardym gruncie; gedurig steken – czesto grzeznac, modder – bloto, Bantamsche laaglanden – niziny Bantam, zwaar – ciezki, kleierig – gliniasty, klevend – kleiste, telkens genoodzaakt – czesto zmuszeni, hulp interoepen – wzywac pomoc, naastby gelegen dorpen – pobliskie wioski, menigvuldig – liczny, streken – okolice, twintigtal landbouwers – okolo dwudziestu rolnikow, omtrek – okolica, by-een te krygen – zebrac, gewoonlyk – zazwyczaj, zeer lang – bardzo dlugo, paarden en wagen – konie i woz, weder – ponownie, vasten grond – twardy grunt, gebracht – przyniesiony).

De koetsier klapte met de zweep, de loopers – in Europa zou men, geloof ik, zeggen ‘palfreniers’ of liever, er bestaat in Europa niets wat met deze loopers overeenkomt – die onvergelykbare loopers dan, met hun korte dikke zweepjes, huppelden weer aan de zyde van het vierspan, kreschen onbeschryfelyke geluiden, en sloegen de paarden ter-aanmoediging onder den buik. (Woznica strzelal z bicza, a biegacze – w Europie powiedzielibysmy, jak sadze, ‘palfrenierzy’, a raczej, w Europie nie ma nic, co mogloby sie rownac z tymi biegaczami – ci nieporownywalni biegacze, ze swoimi krotkimi, grubymi biczami, znowu podskakiwali po bokach czterokonnego zaprzegu, wydawali niewyobrazalne dzwieki i uderzali konie pod brzuch, aby je zachecic; koetsier – woznica, klapte – strzelal, zweep – bicz, loopers – biegacze, palfreniers – palfrenierzy, onvergelykbare – nieporownywalni, korte dikke zweepjes – krotkie, grube bicze, huppelden – podskakiwali, zyde – bok, vierspan – czterokonny zaprzeg, kreschen – wydawali dzwieki, onbeschryfelyke geluiden – niewyobrazalne dzwieki, sloegen – uderzali, paarden – konie, ter-aanmoediging – aby zachecic, onder den buik – pod brzuch).

Zoo hotste men dan eenigen tyd voort, tot het verdrietig oogenblik weer daar was, dat men tot over de assen wegzonk in den modder. (Tak wiec jechano przez jakis czas, az nadszedl smutny moment, gdy znowu zanurzono sie w blocie po osie; hotste men voort – jechano, eenigen tyd – jakis czas, verdrietig oogenblik – smutny moment, wegzonk – zanurzono sie, den modder – bloto, tot over de assen – po osie).

Dan begon het geroep om hulp op-nieuw. (Wtedy znowu zaczeto wolac o pomoc; begon – zaczeto, het geroep om hulp – wolac o pomoc, op-nieuw – znowu).

Men wachtte geduldig tot die hulp kwam, en… sukkelde verder. (Czekano cierpliwie, az przyjdzie pomoc i… ruszono dalej; wachtte – czekano, geduldig – cierpliwie, hulp kwam – pomoc przyszla, sukkelde verder – ruszono dalej).

Dikwyls, als ik dien weg langs ging, was 't my als zou ik hier of daar een wagen vinden met reizigers uit de vorige eeuw, die in den modder gezakt, en vergeten waren. (Czesto, gdy szedlem ta droga, wydawalo mi sie, ze tu czy tam znajde woz z podroznikami z poprzedniego wieku, ktory ugrzazl w blocie i zostal zapomniany; dikwyls – czesto, weg langs ging – szedlem ta droga, was 't my als – wydawalo mi sie, hier of daar – tu czy tam, een wagen vinden – znalezc woz, reizigers uit de vorige eeuw – podroznicy z poprzedniego wieku, in den modder gezakt – ugrzazl w blocie, vergeten – zapomniany).

Maar dit is me nooit voorgekomen. (Ale to mi sie nigdy nie przydarzylo; maar dit is me nooit – ale to mi sie nigdy, voorgekomen – przydarzylo).

Ik veronderstel dus dat allen die ooit dezen weg langs kwamen, eindelyk zyn aangeland waar ze wezen wilden. (Zakladam wiec, ze wszyscy, ktorzy kiedykolwiek ta droga szli, ostatecznie dotarli tam, gdzie chcieli; ik veronderstel – zakladam, dus dat allen – wiec ze wszyscy, ooit dezen weg langs kwamen – kiedykolwiek ta droga szli, eindelyk – ostatecznie, zyn aangeland – dotarli, waar ze wezen wilden – gdzie chcieli).

Men zou zich zeer vergissen, wanneer men zich van den geheelen grooten weg op Java, een denkbeeld vormde naar den maatstaf van dien weg in 't Lebaksche. (Bardzo by sie ktos pomylil, gdyby wyobrazil sobie cala glowna droge na Jawie na podstawie tej drogi w Lebak; zou zich zeer vergissen – bardzo by sie pomylil, geheelen grooten weg op Java – cala glowna droga na Jawie, een denkbeeld vormde – wyobrazic sobie, naar den maatstaf van dien weg – na podstawie tej drogi, 't Lebaksche – Lebak).