Als ik zoo al schryvende nadenk, komt het me voor, dat zelfs de scheepsreederyen er eenigszins in betrokken zyn, en de koopvaardyvloot… zeker, dit is waar! (Piszac to wszystko, zaczynam myslec, ze nawet armatorzy statkow sa w to jakos zaangazowani, i flota handlowa… tak, to prawda!; Als ik zoo al schryvende nadenk – Piszac to wszystko, zaczynam myslec, komt het me voor – ze wydaje mi sie, dat zelfs de scheepsreederyen er eenigszins in betrokken zyn – ze nawet armatorzy statkow sa w to jakos zaangazowani, en de koopvaardyvloot… zeker, dit is waar – i flota handlowa… tak, to prawda!). En de zeilenmakers ook, en de minister van finantien, en de armbesturen, en de andere ministers, en de pasteibakkers, en de galanteriekramers, en de vrouwen, en de scheepsbouwmeesters, en de groothandelaars, en die in 't klein verkoopen, en de huisbewaarders, en de tuinlui. (I rowniez zaglomistrze, minister finansow, zarzady dobroczynnosci, inni ministrowie, piekarze ciast, sprzedawcy galanterii, kobiety, budowniczowie statkow, hurtownicy, detalisci, dozorcy domow i ogrodnicy; En de zeilenmakers ook – I rowniez zaglomistrze, en de minister van finantien – minister finansow, en de armbesturen – zarzady dobroczynnosci, en de andere ministers – inni ministrowie, en de pasteibakkers – piekarze ciast, en de galanteriekramers – sprzedawcy galanterii, en de vrouwen – kobiety, en de scheepsbouwmeesters – budowniczowie statkow, en de groothandelaars – hurtownicy, en die in 't klein verkoopen – detalisci, en de huisbewaarders – dozorcy domow, en de tuinlui – ogrodnicy).

En – zonderling toch, hoe de gedachten onder 't schryven in iemand opkomen – myn boek gaat ook de molenaars aan, en de dominees, en hen die Hollowaypillen verkoopen, en de likeurstokers, en de pannen-bakkers, en de menschen die van staatsschuld leven, en de pompenmakers, en de touwslagers, en de wevers, en de slachters, en de klerken op een makelaarskantoor, en de aandeelhouders van de Nederlandsche Handelmaatschappy, en eigenlyk, wel beschouwd, alle anderen ook. (I – dziwne, jak mysli przychodza komus do glowy podczas pisania – moja ksiazka dotyczy rowniez mlynarzy, pastorow, sprzedawcow tabletek Holloway, producentow likierow, garncarzy, ludzi zyjacych z dlugu publicznego, producentow pomp, powroznikow, tkaczy, rzeznikow, urzednikow w biurze maklerskim, akcjonariuszy Holenderskiego Towarzystwa Handlowego, i wlasciwie, biorac pod uwage, wszystkich innych rowniez; En – zonderling toch, hoe de gedachten onder 't schryven in iemand opkomen – I – dziwne, jak mysli przychodza komus do glowy podczas pisania, myn boek gaat ook de molenaars aan – moja ksiazka dotyczy rowniez mlynarzy, en de dominees – pastorow, en hen die Hollowaypillen verkoopen – sprzedawcow tabletek Holloway, en de likeurstokers – producentow likierow, en de pannen-bakkers – garncarzy, en de menschen die van staatsschuld leven – ludzi zyjacych z dlugu publicznego, en de pompenmakers – producentow pomp, en de touwslagers – powroznikow, en de wevers – tkaczy, en de slachters – rzeznikow, en de klerken op een makelaarskantoor – urzednikow w biurze maklerskim, en de aandeelhouders van de Nederlandsche Handelmaatschappy – akcjonariuszy Holenderskiego Towarzystwa Handlowego, en eigenlyk, wel beschouwd, alle anderen ook – i wlasciwie, biorac pod uwage, wszystkich innych rowniez).

En den koning ook… ja, den Koning vooral! (I krola rowniez… tak, krola przede wszystkim!; En den koning ook – I krola rowniez, ja, den Koning vooral – tak, krola przede wszystkim!)

Myn boek moet de wereld in. (Moja ksiazka musi trafic na swiat; Myn boek moet de wereld in – Moja ksiazka musi trafic na swiat). Hiertegen is niets te doen! (Nie mozna temu zaradzic!; Hiertegen is niets te doen – Nie mozna temu zaradzic!). Laat dan Busselinck & Waterman het ook te lezen krygen… afgunst is myn zaak niet. (Niech wiec Busselinck & Waterman rowniez to przeczytaja… zazdrosc to nie moja sprawa; Laat dan Busselinck & Waterman het ook te lezen krygen – Niech wiec Busselinck & Waterman rowniez to przeczytaja, afgunst is myn zaak niet – zazdrosc to nie moja sprawa). Maar knoeiers en onderkruipers zyn ze, dit zeg ik! (Ale sa nieudacznikami i intrygantami, mowie to!; Maar knoeiers en onderkruipers zyn ze – Ale sa nieudacznikami i intrygantami, dit zeg ik – mowie to!). Ik heb 't vandaag nog aan den jongen Stern gezegd, toen ik hem in Artis introduceerde. (Powiedzialem to dzisiaj mlodemu Sternowi, kiedy wprowadzilem go do Artis; Ik heb 't vandaag nog aan den jongen Stern gezegd – Powiedzialem to dzisiaj mlodemu Sternowi, toen ik hem in Artis introduceerde – kiedy wprowadzilem go do Artis). Hy mag 't gerust schryven aan zyn vader. (Moze to spokojnie napisac do swojego ojca; Hy mag 't gerust schryven aan zyn vader – Moze to spokojnie napisac do swojego ojca).

Zoo zat ik dan voor een paar dagen nog vreeselyk in den brand met myn boek, en zie, Frits heeft my op den weg geholpen. (Tak wiec przez kilka dni mialem straszne klopoty z moja ksiazka, i oto, Frits pomogl mi znalezc droge; Zoo zat ik dan voor een paar dagen nog vreeselyk in den brand met myn boek – Tak wiec przez kilka dni mialem straszne klopoty z moja ksiazka, en zie, Frits heeft my op den weg geholpen – i oto, Frits pomogl mi znalezc droge). Ik heb dit hemzelf niet gezegd, omdat ik niet goedvind, iemand te laten merken dat men verplichting aan hem heeft – dit is een principe van me – maar waar is het. (Nie powiedzialem mu tego osobiscie, poniewaz nie uwazam, ze powinienem dac komus do zrozumienia, ze jestem mu zobowiazany – to moja zasada – ale to prawda; Ik heb dit hemzelf niet gezegd – Nie powiedzialem mu tego osobiscie, omdat ik niet goedvind – poniewaz nie uwazam, iemand te laten merken dat men verplichting aan hem heeft – ze powinienem dac komus do zrozumienia, ze jestem mu zobowiazany, dit is een principe van me – to moja zasada, maar waar is het – ale to prawda). Hy zei dat Stern zoo'n knappe jongen was, dat hy zulke snelle vorderingen in de taal maakte, en dat hy duitsche verzen van Sjaalman in 't hollandsch vertaald had. (Powiedzial, ze Stern to taki bystry chlopak, robi tak szybkie postepy w jezyku i ze przetlumaczyl niemieckie wiersze Sjaalmana na holenderski; Hy zei dat Stern zoo'n knappe jongen was – Powiedzial, ze Stern to taki bystry chlopak, dat hy zulke snelle vorderingen in de taal maakte – robi tak szybkie postepy w jezyku, en dat hy duitsche verzen van Sjaalman in 't hollandsch vertaald had – i ze przetlumaczyl niemieckie wiersze Sjaalmana na holenderski). Ge ziet, de verkeerde wereld was in myn huis: de Hollander had in 't duitsch geschreven, en de Duitscher vertaalde in 't hollandsch. (Widzisz, zly swiat byl w moim domu: Holender pisal po niemiecku, a Niemiec tlumaczyl na holenderski; Ge ziet, de verkeerde wereld was in myn huis – Widzisz, zly swiat byl w moim domu, de Hollander had in 't duitsch geschreven – Holender pisal po niemiecku, en de Duitscher vertaalde in 't hollandsch – a Niemiec tlumaczyl na holenderski). Als ieder zich by zyn eigen taal had gehouden, zou er moeite gespaard zyn. (Gdyby kazdy trzymal sie swojego jezyka, oszczedziloby to klopotow; Als ieder zich by zyn eigen taal had gehouden – Gdyby kazdy trzymal sie swojego jezyka, zou er moeite gespaard zyn – oszczedziloby to klopotow). Maar, dacht ik, als ik myn boek door dien Stern schryven liet? (Ale, pomyslalem, a gdybym pozwolil Sternowi napisac moja ksiazke?; Maar, dacht ik – Ale, pomyslalem, als ik myn boek door dien Stern schryven liet – a gdybym pozwolil Sternowi napisac moja ksiazke?). Als ik er wat by te voegen heb, schryf ikzelf van-tyd tot-tyd een hoofdstuk. (Jesli bede mial cos do dodania, sam od czasu do czasu napisze rozdzial; Als ik er wat by te voegen heb – Jesli bede mial cos do dodania, schryf ikzelf van-tyd tot-tyd een hoofdstuk – sam od czasu do czasu napisze rozdzial). Frits kan ook helpen. (Frits tez moze pomoc; Frits kan ook helpen – Frits tez moze pomoc). Hy heeft een lystje van woorden die met twee e's geschreven worden, en Marie kan alles in 't net schryven. (Ma liste slow, ktore pisze sie z dwoma e, a Marie moze wszystko przepisac na czysto; Hy heeft een lystje van woorden die met twee e's geschreven worden – Ma liste slow, ktore pisze sie z dwoma e, en Marie kan alles in 't net schryven – a Marie moze wszystko przepisac na czysto). Dit is met-een voor den lezer een waarborg tegen alle onzedelykheid. (To od razu daje czytelnikowi gwarancje przeciwko wszelkiemu nieprzyzwoitosci; Dit is met-een voor den lezer een waarborg tegen alle onzedelykheid – To od razu daje czytelnikowi gwarancje przeciwko wszelkiemu nieprzyzwoitosci). Want dit begrypt ge toch, dat een fatsoenlyk makelaar aan zyn dochter niets in handen geven zal, wat niet strookt met zeden en fatsoen. (Bo to rozumiesz, ze przyzwoity makler nie da swojej corce niczego, co nie jest zgodne z obyczajami i przyzwoitoscia; Want dit begrypt ge toch – Bo to rozumiesz, dat een fatsoenlyk makelaar aan zyn dochter niets in handen geven zal – ze przyzwoity makler nie da swojej corce niczego, wat niet strookt met zeden en fatsoen – co nie jest zgodne z obyczajami i przyzwoitoscia).

Ik heb toen de beide jongens over myn plan gesproken, en ze vonden het goed. (Porozmawialem wtedy z chlopcami o moim planie i uznali go za dobry; Ik heb toen de beide jongens over myn plan gesproken – Porozmawialem wtedy z chlopcami o moim planie, en ze vonden het goed – i uznali go za dobry). Alleen scheen Stern, die een tint van letterkunde over zich heeft – zooals veel Duitschers – stem te willen hebben in de wyze van uitvoering. (Jednak Stern, ktory ma nute literatury – jak wielu Niemcow – wydawal sie chciec miec glos w sposobie wykonania; Alleen scheen Stern, die een tint van letterkunde over zich heeft – Jednak Stern, ktory ma nute literatury, zooals veel Duitschers – jak wielu Niemcow, stem te willen hebben in de wyze van uitvoering – wydawal sie chciec miec glos w sposobie wykonania). Dit beviel me nu wel niet zeer, maar omdat de voorjaarsveiling op-hand is, en ik van Ludwig Stern nog geen orders heb, wilde ik hem niet te sterk kontrarieeren. (To mi sie teraz bardzo nie podobalo, ale poniewaz zbliza sie wiosenna aukcja, a nie mam jeszcze zamowien od Ludwiga Sterna, nie chcialem mu zbytnio przeciwdzialac; Dit beviel me nu wel niet zeer – To mi sie teraz bardzo nie podobalo, maar omdat de voorjaarsveiling op-hand is – ale poniewaz zbliza sie wiosenna aukcja, en ik van Ludwig Stern nog geen orders heb – a nie mam jeszcze zamowien od Ludwiga Sterna, wilde ik hem niet te sterk kontrarieeren – nie chcialem mu zbytnio przeciwdzialac). Hy zei dat: ‘als de borst hem gloeide van gevoel voor het ware en schoone, geen macht ter-wereld hem beletten kon de tonen aanteslaan, die met zulk een gevoel overeenstemmen, en dat hy veel liever zweeg, dan zyn woorden omklemd te zien door de onteerende kluisters der alledaagsheid.’ (Powiedzial, ze „gdyby jego piers plonela uczuciem dla prawdy i piekna, zadna sila na swiecie nie powstrzymalaby go od wyrazania dzwiekow odpowiadajacych takim uczuciom, i ze wolalby milczec, niz widziec swoje slowa skrepowane przez ponizajace kajdany codziennosci”; Hy zei dat – Powiedzial, als de borst hem gloeide van gevoel voor het ware en schoone – gdyby jego piers plonela uczuciem dla prawdy i piekna, geen macht ter-wereld hem beletten kon de tonen aanteslaan – zadna sila na swiecie nie powstrzymalaby go od wyrazania dzwiekow, die met zulk een gevoel overeenstemmen – odpowiadajacych takim uczuciom, en dat hy veel liever zweeg – i ze wolalby milczec, dan zyn woorden omklemd te zien door de onteerende kluisters der alledaagsheid – niz widziec swoje slowa skrepowane przez ponizajace kajdany codziennosci). – Frits zegt: schheid, maar dit doe ik niet. (Frits mowi: „schheid”, ale ja tego nie zrobie; Frits zegt: schheid – Frits mowi: „schheid”, maar dit doe ik niet – ale ja tego nie zrobie). 't Woord is lang genoeg zoo. (Slowo jest wystarczajaco dlugie; 't Woord is lang genoeg zoo – Slowo jest wystarczajaco dlugie). – Ik vond dit nu wel heel gek van Stern, maar myn vak gaat me voor alles, en de Oude is een goed huis. (Uwazalem to za bardzo dziwne ze strony Sterna, ale moj zawod jest dla mnie najwazniejszy, a „de Oude” to dobra firma; Ik vond dit nu wel heel gek van Stern – Uwazalem to za bardzo dziwne ze strony Sterna, maar myn vak gaat me voor alles – ale moj zawod jest dla mnie najwazniejszy, en de Oude is een goed huis – a „de Oude” to dobra firma). We stelden dus vast: (Ustalilismy wiec; We stelden dus vast – Ustalilismy wiec):

1o Dat hy alle weken een paar hoofdstukken zou leveren voor myn boek. (Ze co tydzien dostarcza kilka rozdzialow do mojej ksiazki; Dat hy alle weken een paar hoofdstukken zou leveren voor myn boek – Ze co tydzien dostarcza kilka rozdzialow do mojej ksiazki).

2o Dat ik in zyn geschryf niets zou veranderen. (Ze nie bede nic zmieniac w jego pismie; Dat ik in zyn geschryf niets zou veranderen – Ze nie bede nic zmieniac w jego pismie).

3o Dat Frits de taalfouten verbeteren zou. (Ze Frits poprawi bledy jezykowe; Dat Frits de taalfouten verbeteren zou – Ze Frits poprawi bledy jezykowe).

4o Dat ik nu-en-dan een hoofdstuk schryven zou, om aan 't boek een soliede voorkomen te geven. (Ze od czasu do czasu napisze rozdzial, aby nadac ksiazce solidny wyglad; Dat ik nu-en-dan een hoofdstuk schryven zou – Ze od czasu do czasu napisze rozdzial, om aan 't boek een soliede voorkomen te geven – aby nadac ksiazce solidny wyglad).

5o Dat de titel zou wezen: de koffiveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy. (Ze tytul bedzie brzmial: „Aukcje kawowe Holenderskiego Towarzystwa Handlowego”; Dat de titel zou wezen – Ze tytul bedzie brzmial, de koffiveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy – „Aukcje kawowe Holenderskiego Towarzystwa Handlowego”).

6o Dat Marie het net afschrift zou maken voor den druk, maar dat men geduld met haar hebben zou, als de wasch kwam. (Ze Marie zrobi czystopis do druku, ale trzeba bedzie byc cierpliwym, gdy przyjdzie pranie; Dat Marie het net afschrift zou maken voor den druk – Ze Marie zrobi czystopis do druku, maar dat men geduld met haar hebben zou – ale trzeba bedzie byc cierpliwym, als de wasch kwam – gdy przyjdzie pranie).

7o Dat de afgewerkte hoofdstukken elke week op den krans zouden worden voorgelezen. (Ze ukonczone rozdzialy beda co tydzien czytane na kole; Dat de afgewerkte hoofdstukken elke week op den krans zouden worden voorgelezen – Ze ukonczone rozdzialy beda co tydzien czytane na kole).